Ten trend nie jest już tylko problemem statystycznym czy środowiskowym. Coraz mocniej odczuwają go spółki komunalne, które muszą odbierać, sortować, magazynować i przetwarzać większy strumień odpadów. Więcej śmieci oznacza większe obciążenie infrastruktury, szybsze zużycie maszyn, większe ryzyko pożarów, awarii, przestojów oraz kar umownych wobec gmin.

Najwięcej śmieci na zachodzie kraju

Dane pokazują wyraźne różnice między regionami. Najmniej odpadów komunalnych na mieszkańca powstaje we wschodniej Polsce. W województwie podkarpackim było to 263 kg na osobę, w lubelskim 278 kg, a w świętokrzyskim 294 kg.

Na drugim biegunie są województwa zachodnie. Najwięcej odpadów wytwarzają mieszkańcy województwa lubuskiego – 441 kg na osobę. Niewiele mniej odnotowano w dolnośląskim – 438 kg, zachodniopomorskim – 423 kg oraz opolskim – 418 kg.

To właśnie te regiony znalazły się również wśród województw z najwyższym rocznym wzrostem. W opolskim ilość odpadów wzrosła o 34 kg na osobę, czyli o 8,9 proc., a w lubuskim o 32 kg, czyli o 7,8 proc.

Dla mieszkańców są to liczby, które pokazują skalę codziennej konsumpcji. Dla samorządów i spółek komunalnych to jednak bardzo konkretne wyzwanie organizacyjne i finansowe. Większy strumień odpadów wymaga większych placów, hal, sortowni, linii technologicznych i magazynów. 

Sortownie pracują pod coraz większym obciążeniem

Spółki komunalne zajmujące się odpadami coraz częściej przypominają zaawansowane przedsiębiorstwa przemysłowe. Pracują na kosztownych instalacjach, obsługują specjalistyczne maszyny i przetwarzają materiały, które mogą być łatwopalne – plastik, papier, odpady wielkogabarytowe czy frakcje wykorzystywane do produkcji paliwa alternatywnego RDF.

Jak zwraca uwagę Agata Kozieł, dyrektor Działu Ubezpieczeń Korporacyjnych w SALTUS Ubezpieczenia, sortownie, magazyny i place składowe coraz częściej działają na granicy przepustowości. Nagromadzenie palnych odpadów zwiększa ryzyko pożaru, a ewentualne zdarzenie może objąć jednocześnie halę, linię sortowniczą i sąsiednie place składowe.

Skutki takiego pożaru nie kończą się na samej stracie majątku. Zniszczenie instalacji może oznaczać wielomiesięczny przestój, problemy z realizacją kontraktu z gminą, konieczność organizowania zastępczego odbioru i zagospodarowania odpadów oraz ryzyko kar umownych.

Do tego dochodzi jeszcze jeden problem: wartość majątku spółek komunalnych szybko rośnie. Nowe hale, rozbudowane sortownie, linie technologiczne, fotowoltaika czy biogazownie sprawiają, że suma ubezpieczenia ustalona kilka lat wcześniej może dziś nie odpowiadać realnej wartości odtworzeniowej. W razie szkody różnicę między wartością majątku a kwotą z polisy spółka musiałaby pokryć z własnego budżetu.

Pożar, kara umowna i skażenie środowiska

Rosnąca ilość odpadów zwiększa nie tylko ryzyko szkód majątkowych. Spółki komunalne działają na styku interesu publicznego i prywatnego. Z jednej strony wykonują zadania dla samorządów, często na podstawie kontraktów obwarowanych karami za opóźnienia lub niewłaściwe wykonanie usługi. Z drugiej strony odpowiadają za ewentualne szkody wobec osób trzecich – na przykład uciążliwy zapach, zapylenie, uszkodzenia sąsiednich nieruchomości albo zanieczyszczenie gleby i wód.

Eksperci ubezpieczeniowi zwracają uwagę, że w tej branży zwykłe OC działalności może nie wystarczyć. Istotne jest rozróżnienie odpowiedzialności deliktowej, czyli za szkody wyrządzone osobom trzecim, oraz kontraktowej, związanej z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy z gminą. Jedna polisa nie zawsze obejmuje oba te obszary.

Osobnym zagrożeniem są szkody środowiskowe. Podczas pożaru składowiska lub instalacji odpadowej toksyczne substancje mogą przedostać się do gleby albo wód gruntowych. Koszty rekultywacji, czyszczenia terenu i usuwania skutków awarii mogą sięgać kilku, a w skrajnych przypadkach nawet kilkunastu milionów złotych.

Jak zabezpieczyć rower?

Policja zaleca korzystanie z solidnych zapięć i przypinanie roweru do trwałych elementów otoczenia, najlepiej obejmując zarówno ramę, jak i koło. Dobrą praktyką jest stosowanie więcej niż jednego zabezpieczenia, co znacznie utrudnia działanie sprawcom. Ważne jest również odpowiednie zabezpieczanie piwnic, garaży i pomieszczeń gospodarczych oraz zwracanie uwagi na osoby przebywające w klatkach schodowych i w pobliżu miejsc przechowywania rowerów.

Funkcjonariusze radzą ponadto zachować dokumenty zakupu, zanotować numer ramy roweru oraz wykonać jego zdjęcia. Tego rodzaju dokumentacja może znacząco pomóc policji w identyfikacji i odzyskaniu utraconego mienia w przypadku kradzieży.

Bezpłatne znakowanie rowerów

Komenda Powiatowa Policji w Ostrowie Wielkopolskim prowadzi bezpłatne znakowanie rowerów metodą „Wiberoo”. Każdy oznakowany rower otrzymuje indywidualny numer identyfikacyjny wprowadzany do policyjnej bazy danych, co zwiększa szanse na jego odzyskanie i utrudnia dalszą sprzedaż w przypadku kradzieży.

Szczegółowych informacji dotyczących znakowania rowerów udziela policja pod numerem telefonu 47 77 54 440.

Wykwalifikowani fachowcy są dziś poszukiwani

Krzysztof Inglot, szef Polskiego Stowarzyszenia Outsourcingu, ekspert rynku pracy, założyciel Personnel Service, podkreśla, że dziś doświadczeni fachowcy należą do najbardziej poszukiwanych specjalistów na rynku.

– Dobry elektryk, stolarz czy kamieniarz buduje swoją renomę przez lata, zdobywając doświadczenie i zaufanie klientów. To właśnie rekomendacje przekładają się na kolejne zlecenia, a w konsekwencji na wynagrodzenia, które coraz częściej dorównują zarobkom specjalistów pracujących w biurach, a nierzadko je przewyższają – podkreśla w raporcie.

W efekcie wykwalifikowani fachowcy są dziś poszukiwani, a ich praca sporo kosztuje. Najlepsi fachowcy mogą dyktować nam warunki współpracy.

To oni rządzą dziś rynkiem pracy

W wielu zawodach technicznych i rzemieślniczych miesięczne dochody przekraczają kilkanaście tysięcy złotych netto, a w przypadku najlepszych specjalistów sięgają nawet 25-26 tys. zł. 

Na szczycie zestawienia ekspertów Personnel Service znajdują się elektrycy, których miesięczne dochody mogą wynosić od 8 tys. do nawet 26 tys. zł netto. 

Kolejne miejsca należą do kamieniarzy (od 9 tys. do 25 tys. zł netto), mechaników samochodowych (23 tys. zł) i stolarzy (od 10 tys. do 20 tys. zł netto). 

Atrakcyjne płacowo są też zawody związane z budownictwem i wykończeniem. Dekarze zarabiają od 7 tys. do 18 tys. zł netto miesięcznie, cieśle od 7 tys. do 15 tys. zł, a brukarze od 8 tys. do 14 tys. zł netto. 

Krawcy mogą zarobić od 4 tys. do 8,5 tys. zł netto miesięcznie, guwernantki od 4 tys. do 8 tys. zł netto, a rymarze od 4 tys. do 7,5 tys. zł netto.

Pogłębia się luka pokoleniowa 

– Problem w tym, że młodych osób wybierających kształcenie zawodowe nadal jest zbyt mało. W efekcie luka pokoleniowa w tych profesjach będzie się pogłębiać, co w kolejnych latach może jeszcze bardziej zwiększyć wartość fachowych umiejętności – podkreśla Krzysztof Inglot.

Z Barometru Providenta wynika, że w sezonie 2026 na urlop chce wyjechać 63,1 proc. ankietowanych. Główną barierą powstrzymującą pozostałe osoby przed podróżami są pieniądze.

Większość badanych preferuje krótszy wypoczynek do 7 dni. Tę formę rekreacji najczęściej wybierają osoby w wieku 25-34 lata (43,1 proc.).

Na urlop trwający od 8 do 14 dni wybiera się 25,8 proc. respondentów, a na dłużej niż dwa tygodnie – 7,1 proc. 

Wakacyjnego wyjazdu w tym sezonie nie planuje ponad jedna piąta badanych (21,6 proc.), a 15,3 proc. nie ma jeszcze pomysłu na tegoroczny wypoczynek.

Za ile?

A tak uczestnicy badania zaplanowali swoje wakacyjne budżety:

od 1001 do 2000 zł – 15,3 proc.,

od 2001 do 4000 zł – 19,9 proc.,

od 4001 do 6000 zł – 14,2 proc.,

od 6001 do 8000 zł – 9,6 proc., 

ponad 10 000 zł – 6,9 proc.

Finansowanie?

Wysokie koszty życia powodują, że Polacy szukają oszczędności i dokładnie planują swoje budżety. Niektórzy z tego powodu rezygnują z wyjazdów na rzecz odpoczynku w domu.

A jak planują sfinansować swoje wakacje ci, którzy zdecydowali się już na wyjazd?

Większość badanych – 38,6 proc. – sięgnie po zgromadzone oszczędności. 

24,3 proc. planuje połączyć oszczędności z bieżącymi wpływami.

21,8 proc. opłaci wakacje z bieżących dochodów.

Z pożyczki lub karty kredytowej chce skorzystać 1,5 proc. respondentów. 

4 proc. wskazało jeszcze jedno źródło finansowania: inną osobę.

Gdzie?

Europa jest najczęściej wybieranym kierunkiem wakacyjnych wyjazdów Polaków. Wskazało go 27 proc. ankietowanych. Wiekowo dominującą grupą są osoby w wieku 18-24 lata. Z tej grupy kraje europejskie wskazało 40,7 proc. respondentów.

Nad polskie morze wybiera się 25,6 proc. badanych. Dalej są polskie góry (14,7 proc.), kierunki poza Europą (8,9 proc.), wieś (8,1 proc.), polskie miasta (7,6 proc.) i Mazury (5,3 proc.). 

Komentarz

– Polacy podchodzą do wakacyjnych wydatków ostrożnie. Zdecydowana większość chce finansować urlop ze środków własnych – oszczędności, bieżących dochodów albo połączenia tych dwóch źródeł. To pokazuje dużą świadomość finansową, ale również presję, jaką koszty wypoczynku wywierają na domowe budżety. Dla wielu rodzin decyzja o wakacjach jest efektem wcześniejszego planowania i odkładania pieniędzy – podsumowuje cytowana w raporcie Karolina Łuczak z Provident Polska. 

Cyfrowy punkt kontaktu obywatela z państwem

Multiportal RP ma zastąpić obecny, rozproszony system stron administracji publicznej. Dziś wiele spraw wymaga odwiedzania różnych serwisów – od gov.pl przez strony ministerstw i urzędów wojewódzkich po witryny samorządów.

Nowa platforma ma działać – jak czytamy na gov.pl – jako „cyfrowy punkt kontaktu obywatela z państwem”, umożliwiając znalezienie informacji i załatwienie spraw urzędowych w jednym miejscu. Obejmie:

• główny portal rządowy, 

• tysiące stron jednostek administracji rządowej i samorządowej, 

• integrację z innymi usługami publicznymi i rejestrami państwowymi. 

Skala projektu jest ogromna. Obecnie z serwisu gov.pl korzysta około 30 mln użytkowników, a treści publikowane są w ponad 200 witrynach, tworzonych przez około 10 tys. redaktorów z ponad 1300 instytucji publicznych.

Najważniejsze informacje urzędowe w jednym miejscu

Według zapowiedzi Ministerstwa Cyfryzacji i Centralnego Ośrodka Informatyki, budowa systemu ma rozpocząć się jesienią 2026 roku.

Projekt otrzymał dofinansowanie w wysokości 165,66 mln zł z programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021–2027 (FERC). Całkowita wartość przedsięwzięcia ma wynieść około 186,4 mln zł brutto.

Rząd zapowiada, że dzięki Multiportalowi – jak podaje Innpoland.pl, wszystkie najważniejsze informacje urzędowe będą dostępne w jednym miejscu. Dzięki temu wyszukiwanie usług publicznych stanie się prostsze i szybsze, a obywatel będzie prowadzony przez procedury krok po kroku. 

To zmniejszy liczbę błędnie składanych wniosków i poprawi dostępność usług cyfrowych. Również dla seniorów i osób mniej biegłych technologicznie.

Asystent AI poprowadzi nas krok po kroku

Jednym z najbardziej innowacyjnych elementów projektu ma być wykorzystanie AI. Nie będzie ona wydawać decyzji administracyjnych, ale pełnić funkcję asystenta obywatela.

Do jego obowiązków będzie należało m.in. tłumaczenie skomplikowanych procedur urzędowych prostym językiem, podpowiadanie, jakie dokumenty są potrzebne, wskazywanie właściwego urzędu oraz prowadzenie użytkownika przez kolejne etapy załatwiania sprawy.

Unia Europejska uznała bowiem, że skoro zakup towaru przez internet można załatwić kilkoma kliknięciami, to rezygnacja z niego nie powinna być bardziej skomplikowana. Nowe przepisy mają też ograniczyć stosowanie tzw. dark patterns, czyli praktyk utrudniających klientom dokonanie zwrotu.

Łatwo dostępna funkcja

Najważniejsza nowość wchodzących w życie 19 czerwca regulacji to obowiązek udostępnienia przez sklepy online specjalnej funkcji elektronicznego odstąpienia od umowy. Ma ona być łatwo dostępna z poziomu strony internetowej lub panelu klienta.

Przycisk może być oznaczony np. jako „Odstąp od umowy tutaj”, „Zwróć zamówienie”, lub podobnym komunikatem. 

Ta procedura ma być maksymalnie uproszczona. Kupujący wybiera zamówienie, które chce zwrócić. Korzysta przy tym z widocznej funkcji odstąpienia od umowy i potwierdza swoją decyzję. Otrzymuje automatyczne potwierdzenie złożenia oświadczenia o zwrocie, np. e-mailem.

Terminy zwrotu towaru i pieniędzy pozostają bez zmian

Nowe przepisy nie zmieniają tego, że kupujący nadal będą mieli 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość, bez podawania przyczyny. Zmienia się jedynie sposób zgłoszenia zwrotu – ma być szybszy i bardziej intuicyjny.

Wbrew pojawiającym się w mediach określeniom o „szybkich zwrotach”, przepisy nie skracają ustawowego terminu zwrotu pieniędzy przez sprzedawcę.

Zmiana dotyczy wyłącznie ułatwienia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.

Firmy boją się „wardrobingu”

Sprzedawcy – na co zwraca uwagę Radio Zet – obawiają się nasilenia zjawiska pod nazwą „wardrobing”. Chodzi na przykład o kupowania ubrania na specjalną okazję z zamiarem użycia go tylko raz i zwrócenia w ustawowym terminie.

Sklep często otrzymuje towar używany lub w gorszym stanie, który trudno sprzedać ponownie w pełnej cenie. Ponoszą także koszty logistyczne związane z obsługą zwrotów, kontrolą produktów i ponownym wprowadzeniem ich do sprzedaży.

Po ataku napastnik uciekł. Policja od początku traktowała sprawę jako wyjątkowo poważną, a w mieście rozpoczęto szeroko zakrojone działania. W działania zaangażowani byli funkcjonariusze z Komendy Miejskiej Policji w Białej Podlaskiej, wspierani przez policjantów z Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie.

Policja informowała, że „wystawione zostały posterunki blokadowe, trwają kontrole pojazdów i penetracja terenu”. Mundurowi zabezpieczali też monitoring i przesłuchiwali świadków.

Prokuratura: to śmiertelne postrzelenie

Choć w pierwszych relacjach pojawiało się słowo „strzelanina”, prokuratura precyzuje, że nie chodziło o wymianę ognia. Prok. Marcin Kozak, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Lublinie, wyjaśniał: „To nie była strzelanina, tylko śmiertelne postrzelenie”. I dodał, że „oddano co najmniej jeden strzał”. 

To, czy strzałów było więcej, ma zostać potwierdzone w toku dalszych czynności, w tym po opinii biegłych i sekcji zwłok. Na miejscu pracowała ekipa dochodzeniowo-śledcza wraz z prokuratorem. Zabezpieczano ślady, prowadzono oględziny i przesłuchiwano świadków.

Śledczy nie przesądzają również, czy działała jedna osoba, czy sprawców mogło być więcej. Prokuratura podkreśla, że na tak wczesnym etapie postępowania ewentualne zatrzymania nie muszą jeszcze oznaczać zatrzymania właściwego sprawcy.

Ofiara to 44-letni obywatel Rosji

Po południu Komenda Wojewódzka Policji w Lublinie podała, że „ofiara to 44-letni obywatel Rosji”. Jednocześnie funkcjonariusze uspokajali mieszkańców, że na terenie powiatu bialskiego „nie doszło do innych zdarzeń z wykorzystaniem broni”. 

Policja apelowała też, żeby korzystać wyłącznie ze sprawdzonych źródeł informacji i nie powielać nieprawdziwych wiadomości.

Media: zabity miał być krytykiem Putina

Według Onetu zastrzelonym mężczyzną miał być Siemion Skrepetski, rosyjski artysta znany z krytyki Władimira Putina. Portal podał, że informację o jego tożsamości potwierdził w kilku źródłach.

Onet cytuje też osobę znającą okoliczności sprawy, według której „to wyglądało jak egzekucja”. Tego typu określenie trzeba jednak traktować ostrożnie. Na obecnym etapie śledczy oficjalnie nie potwierdzili ani motywu politycznego, ani tego, że zabójstwo miało charakter zlecony.

Pewne jest natomiast, że sprawa będzie badana nie tylko pod kątem kryminalnym, ale również z uwzględnieniem możliwego szerszego kontekstu. Szczególne znaczenie ma fakt, że ofiarą był obywatel Rosji mieszkający w Polsce, a według medialnych ustaleń – osoba publicznie krytykująca rosyjskie władze.

Śledczy proszą o informacje

Policja nadal prowadzi czynności zmierzające do ustalenia i zatrzymania sprawcy lub sprawców. Kluczowe mogą okazać się nagrania z monitoringu, relacje świadków oraz informacje od osób, które w poniedziałkowy poranek znajdowały się w rejonie osiedla Jagiellońskiego.

Osoby, które widziały zdarzenie lub mogą pomóc w śledztwie, proszone są o kontakt z numerem alarmowym 112 albo z dyżurnym Komendy Miejskiej Policji w Białej Podlaskiej pod numerem 47 814 12 10. Informacje można przekazywać anonimowo.

Pierwszy z kierujących został zatrzymany do kontroli drogowej w Krobi na ulicy Powstańców Wielkopolskich, około godziny 1:00 w nocy z piątku na sobotę, przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego. Hulajnogą elektryczną kierował 16-letni mieszkaniec powiatu gostyńskiego. Badanie wykazało u niego ponad promil alkoholu w organizmie. 

Do drugiego zdarzenia doszło w sobotę około godziny 16:20 w Pępowie, na ścieżce pieszo-rowerowej przy ulicy Stanisławy Nadstawek. 27-letni mieszkaniec gminy Pępowo, jadąc hulajnogą elektryczną, stracił nad nią panowanie, uderzył w drzewo i upadł na chodnik. Mężczyzna doznał obrażeń ogólnych oraz urazu czaszkowo-mózgowego i został przetransportowany do szpitala. Badanie stanu trzeźwości wykazało u niego ponad 2 promile alkoholu. Gostyńscy dochodzeniowcy prowadzą czynności w kierunku wypadku drogowego.

Konsekwencje prawne

Kierowanie hulajnogą elektryczną pod wpływem alkoholu stanowi wykroczenie z art. 87 Kodeksu wykroczeń. Za ten czyn grozi kara aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 złotych, a sąd może również orzec zakaz prowadzenia pojazdów.

Policja przypomina, że alkohol negatywnie wpływa na koncentrację, ocenę sytuacji na drodze oraz czas reakcji. Nawet pozornie niegroźna jazda hulajnogą elektryczną po spożyciu alkoholu może zakończyć się poważnymi obrażeniami lub doprowadzić do tragedii.

Serwisy z ofertami pracy nie mają konkurencji

Niekwestionowanym liderem wśród sposobów poszukiwania pracy wciąż są serwisy ogłoszeniowe. Robi to 55,4 proc. ankietowanych.

Na kolejnych miejscach znalazły się kontakty osobiste i polecenia (33,9 proc.), zakładki „kariera” na stronach internetowych firm i aplikacje do szukania pracy (po 31,1 proc.). Pierwszą piątkę zamykają media społecznościowe (29,4 proc.).

Mniejsze znaczenie mają:

- przeglądanie ogłoszeń w prasie, radiu, komunikacji miejskiej (17,6 proc.) i na tablicach ogłoszeń (13,1 proc.), 

- udział w targach pracy (12,1 proc.), 

- korzystanie ze wsparcia urzędów pracy (17,3 proc.) i agencji zatrudnienia (10,7 proc.).

Polacy szukają pracy bardziej świadomie niż kilka lat temu

Jednocześnie z badania wynika, że obawy o utratę pracy zwiększają aktywność kandydatów. Wśród osób, które boją się zwolnienia, aż 66 proc. bierze pod uwagę zmianę zawodu, a część z nich intensywniej śledzi pojawiające się ogłoszenia. 

W praktyce w 2026 r. Polacy szukają pracy bardziej świadomie niż kilka lat temu. Nie wysyłają już masowo CV do przypadkowych pracodawców. Częściej porównują warunki zatrudnienia, sprawdzają opinie o firmach i wybierają oferty odpowiadające ich oczekiwaniom finansowym oraz potrzebie bezpieczeństwa.

Dla pracodawców oznacza to, że samo opublikowanie ogłoszenia to jeszcze za mało. W warunkach rosnących trudności rekrutacyjnych muszą oni aktywnie docierać do kandydatów i wyraźnie komunikować, co mają do zaoferowania.

Oszuści często stosują presję czasu

NASK oraz CERT Polska ostrzegają przed oszustwami „na Booking”, czyli próbami podszywania się pod popularną platformę rezerwacyjną, gospodarzy obiektów lub obsługę serwisu.

Celem przestępców jest najczęściej wyłudzenie danych logowania, danych karty płatniczej albo nakłonienie ofiary do wykonania przelewu poza oficjalną platformą. Oszuści często stosują presję czasu, informując np., że rezerwacja zostanie anulowana, jeśli użytkownik natychmiast nie potwierdzi płatności lub nie dopłaci wskazanej kwoty.

Fałszywe strony i wiadomości od „obiektu”

Jednym z najczęstszych schematów jest wysyłanie linków do stron łudząco podobnych do Booking.com. Mogą one mieć podobną kolorystykę, układ graficzny, panel logowania czy okno płatności. Różnica tkwi w adresie strony – czasem jest to drobna literówka, dodatkowy znak, nietypowa końcówka domeny albo całkowicie inny adres.

Użytkownik, przekonany, że znajduje się na prawdziwej stronie, może podać dane karty lub login i hasło. To wystarczy, żeby oszuści przejęli konto albo wyłudzili pieniądze.

CERT Polska zwraca też uwagę na przypadki, w których przestępcy przejmują konto prawdziwego gospodarza. Wtedy wiadomość może wyglądać wyjątkowo wiarygodnie, bo dotyczy istniejącej rezerwacji i zawiera prawdziwe dane obiektu czy termin pobytu. Oszuści proszą jednak o dodatkową wpłatę, ponowną weryfikację płatności albo przelew na prywatne konto.

Oferta może być prawdziwa, ale wystawca nieuczciwy

Innym wariantem są fałszywe lub nieuczciwe oferty zamieszczane na prawdziwych platformach rezerwacyjnych. W takim przypadku problem nie polega na podrobionej stronie, lecz na wprowadzeniu klienta w błąd co do samej oferty, warunków pobytu lub tożsamości wynajmującego.

Takie przypadki należy zgłaszać bezpośrednio administracji platformy rezerwacyjnej. Jeśli doszło już do wyłudzenia pieniędzy, sprawę warto zgłosić również organom ścigania.

Jak nie dać się oszukać?

Eksperci radzą, żeby przede wszystkim nie działać pod presją czasu. Komunikaty typu „natychmiastowa płatność”, „ostatnia szansa” czy „anulujemy rezerwację” powinny wzbudzić czujność.

Przed podaniem jakichkolwiek danych należy dokładnie sprawdzić adres strony. Nie powinno się logować ani wpisywać danych karty po kliknięciu w link otrzymany w wiadomości. Bezpieczniej samodzielnie wpisać adres platformy w przeglądarce i sprawdzić rezerwację bezpośrednio w swoim panelu.

NASK przypomina też, by płatności i rozmowy prowadzić wyłącznie w ramach oficjalnej platformy. Podejrzane powinny być prośby o przelew na prywatne konto, dopłatę poza systemem albo skorzystanie z zewnętrznej bramki płatności. Dodatkowym zabezpieczeniem jest włączenie uwierzytelniania dwuskładnikowego.

Gdzie zgłaszać takie oszustwa?

Próby phishingu można zgłaszać do CERT Polska przez formularz na stronie incydent.cert.pl lub w aplikacji mObywatel, w usłudze „Bezpiecznie w sieci”. Dzięki takim zgłoszeniom możliwe jest szybsze blokowanie fałszywych domen i ostrzeganie kolejnych użytkowników.

Rząd ogłasza wygaszanie pakietu CPN

Pakiet CPN – Ceny Paliwa Niżej – to była odpowiedź rządu na gwałtowny wzrost cen ropy spowodowany wybuchem wojny na Bliskim Wschodzie. Program obniżył podatki na paliwa i wprowadził mechanizm ograniczający maksymalne ceny, po jakich stacje mogą sprzedawać paliwo.

W weekend premier Donald Tusk ogłosił oficjalnie, że zaczyna wygaszanie CPN. Działanie programu osłonowego zakończy się latem.

– Myśmy zakładali, i z tego się wywiązaliśmy, że do lata będziemy dopłacać do tego, aby ceny paliw nie wystrzeliły w górę – zrealizowaliśmy. Mieliśmy najtańsze paliwo w Europie przez ten czas kryzysu, ale oczywiście ten projekt będziemy kończyli teraz, latem – powiedział Tusk.

Do końca czerwca pozostaną niższy VAT i maksymalna cena 

Oznacza to ostateczny kres funkcjonowania pakietu pomocowego CPN, który chronił portfele klientów stacji paliw od końca marca. Od wtorku 16 czerwca obowiązywać będzie już wyższa akcyza. A niższy VAT i maksymalna cena paliw tylko do końca czerwca.

Jak mówił w weekend premier, postęp w rozmowach pokojowych daje nadzieję na to, że kryzys na rynku paliw zakończy się i ceny ropy nie będą tak wysokie.

Dodajmy od razu, że prezydent USA Donald Trump i premier Pakistanu Shebhaz Sharif ogłosili w niedzielę, że USA i Iran zawarły wstępne porozumienie pokojowe. Trump podał też, że zezwolił na „natychmiastowe” otwarcie cieśniny Ormuz i zakończenie blokady irańskich portów. 

Umowa pokojowa ma być oficjalnie podpisana w piątek w Szwajcarii.

Krótszy czas oczekiwania i transport pod dom i z powrotem

Dlaczego Polacy decydują się na zabieg usuwania zaćmy właśnie u południowych sąsiadów?

– Za wyjazdami pacjentów do Czech nie stoi żadna tajemnica, ale trzy konkretne powody: krótszy czas oczekiwania, możliwość dopłaty do lepszej soczewki oraz wygodna logistyka, czyli transport pod dom i z powrotem – mówi w rozmowie z Rz prof. Edward Wylęgała, kierownik Katedry i Oddziału Klinicznego Okulistyki w Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Katowicach.

W Czechach leczymy się także stomatologiczne. Bo tamtejsze placówki proponują m.in. leczenie osób z niepełnosprawnościami, przeprowadzane w narkozie. Tymczasem w Polsce brakuje chętnych. W efekcie do kliniki w Ostrawie jeżdżą pacjenci m.in. z DPS-ów i domów samopomocy.

Niemcy i Francja to z kolei główne kierunki turystyki zdrowotnej pacjentów, którzy wymagają wysokospecjalistycznych terapii: genetyka kliniczna, ortopedia czy chirurgia onkologiczna. Te wyjazdy odbywają się tylko za zgodą prezesa NFZ.

Albo pacjent opłaca sam, albo fundusze rozliczają się między sobą

Zgodnie z unijnymi przepisami polskim pacjentom przysługują dwa główne mechanizmy finansowania opieki medycznej poza granicami kraju.

Pierwszy to zwrot kosztów. Polega to na tym, że pacjent opłaca zabieg z własnej kieszeni za granicą, po czym wnioskuje do NFZ o refundację do wysokości kwoty, jaka przysługuje za wykonanie tej samej procedury w Polsce.

Drugi to leczenie planowane. Z tej możliwości można skorzystać, jeśli nie ma możliwości leczenia w kraju w odpowiednim terminie. Po uzyskaniu na to zgody prezesa NFZ koszty rozliczają między sobą fundusze państwowe.

Autor petycji obywatelskiej, która trafiła do Sejmu, chce zmian. 

Mniej niedziel handlowych nie załamało rynku

Postuluje zmniejszenie liczby niedziel handlowych z 8 do 4. Według tej propozycji na zakupy moglibyśmy się wybrać w pierwsze niedziele marca, czerwca, września i grudnia. 

W razie gdyby taki dzień wypadł w dni ustawowo wolne od pracy, nie byłby przenoszony na inny termin. 

Autor tej propozycji przekonuje, że obecne ograniczenia w handlu w niedziele nie doprowadziły – jak wieszczono – do załamania rynku pracy, w tym wzrostu bezrobocia. Należy także wziąć pod uwagę pracowników handlu, którzy powinni mieć lepsze warunki odpoczynku.

Przypomina także, że część sieci handlowych wykorzystuje brak limitów czasowych w soboty i trzyma sklepy otwarte nawet do godz. 23 lub 23.30. 

Prawnicy sejmowi ocenili obywatelskie propozycje

Te postulaty Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu oceniło krytycznie. Eksperci zwrócili uwagę, że likwidacja niedziel handlowych przed świętami może prowadzić do kumulacji ruchu zakupowego i utrudnień dla klientów.

Autor petycji nie wykazał również, że dalsze zaostrzanie przepisów nie wywoła negatywnych skutków gospodarczych. Co więcej, wcześniejsze ograniczenia mogły niekorzystnie wpłynąć na rynek pracy i sytuację części małych sklepów. 

Prawnicy wskazali również, że nakaz zamykania sklepów o godz. 21 w soboty może budzić wątpliwości konstytucyjne. Oznaczałby bowiem kolejne ograniczenie wolności działalności gospodarczej, gwarantowanej w art. 22 Konstytucji RP.

Dlatego Kancelaria Sejmu zasugerowała nierozpatrywanie petycji lub skierowanie do rządu dezyderatu o przygotowanie dodatkowych analiz skutków proponowanych zmian.

I pracownicy administracji samorządowej, i mieszkańcy – jak wynika z badania Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego (NIST) – coraz częściej oczekują od lokalnych liderów stylu koncyliacyjnego. To podejście, w którym wójt, burmistrz czy prezydent miasta nie ograniczają się do realizowania własnej wizji, ale biorą pod uwagę opinie mieszkańców, organizacji społecznych, radnych i lokalnych środowisk.

To istotna rozbieżność między oczekiwaniami a codzienną praktyką zarządzania. Bo – jak podkreśla Paweł Swianiewicz, dyrektor NIST – wcześniej większym poparciem cieszył się także styl wizjonerski. Dziś coraz mocniejsze jest oczekiwanie, że decyzje w samorządzie będą poprzedzone rozmową i konsultacjami.

Im większa gmina, tym większe rozczarowanie

Z badania wynika również, że w większych samorządach oczekiwanie dialogu jest silniejsze, ale jednocześnie rośnie rozczarowanie sposobem sprawowania władzy. Urzędnicy z dużych gmin i miast częściej zauważają autorytarny styl zarządzania, w którym najważniejsza jest decyzja lidera, a nie szeroka rozmowa z mieszkańcami.

Różnice widać także wewnątrz samych urzędów. Pracownicy wyższego szczebla częściej akceptują silną pozycję włodarza i jego własną wizję rozwoju. Z kolei pracownicy niższego szczebla oraz mieszkańcy są bardziej przywiązani do modeli partycypacyjnych.

Wielokadencyjni liderzy częściej rządzą po swojemu

Ciekawy wniosek dotyczy także długości sprawowania funkcji. Według badania liderzy, którzy rządzą od wielu kadencji, są częściej postrzegani jako osoby kierujące się przede wszystkim własną wizją. Rzadziej natomiast kojarzeni są z szerokimi konsultacjami i mobilizowaniem do współpracy środowisk spoza urzędu.

To pokazuje, że doświadczenie w samorządzie może być atutem, ale może też prowadzić do utrwalenia jednego stylu zarządzania. A mieszkańcy coraz wyraźniej oczekują nie tylko sprawnego administrowania, ale także rozmowy, otwartości i poczucia, że mają realny wpływ na decyzje dotyczące ich gminy czy miasta.

Pacjent przywiązany do apteki

Na razie jest tak, że jeśli pacjent zaczyna realizować receptę z kilkoma lekami w jednej aptece, to kolejne opakowania musi wykupić w tej samej. Jeśli apteka nie ma ich w zapasie, to trzeba czekać, aż je sprowadzi. 

– Do tej pory pacjent był przywiązany do apteki w tym zakresie jeśli brakowało jakiegoś produktu, to tak naprawdę pozostawał czasami z niczym i musiał iść po kolejną receptę do lekarza, co generowało kolejki – podsumowuje cytowany przez serwis aptekarski.com Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia.

Nie ma w jednej, kupisz w drugiej

Od 18 czerwca pacjent nie będzie już musiał wykupować wszystkich leków w tej samej aptece.

– Jeśli na łączonej recepcie jest pięć opakowań, to jedno realizujemy w jednej, drugie w drugiej, trzecie w trzeciej, czwarte czwartej, piąte w piątej. Tak maksymalnie można „rozciągnąć” tę realizację – wyjaśnia Mateusz Oczkowski.

Nie trzeba będzie szukać apteki z wszystkimi lekami

To rozwiązanie ma kilka zalet. Po pierwsze jest wygodniejsze dla pacjentów, zwłaszcza osób przewlekle chorych, seniorów i osób podróżujących. 

Po drugie ma ograniczyć sytuacje, w których brak części leków w jednej aptece skazuje właściciela recepty na odejście z kwitkiem. I poszukiwania innej apteki, która będzie miała wszystkie leki.  

Nowy program był już testowany w Łodzi i Kaliszu. Teraz pilotażowo będzie realizowany w całym kraju. Tyle że udział w nim aptek jest dobrowolny. 

Gospodarstwa domowe odpowiadają za około 60 proc. marnowanej żywności. To właśnie codzienne zakupy, brak planowania posiłków, przegapione terminy ważności i nieumiejętne przechowywanie produktów sprawiają, że ogromne ilości jedzenia zamiast na talerzach kończą w śmietnikach.

Coraz więcej osób przyznaje: wyrzucamy jedzenie

Z danych Banków Żywności wynika, że w 2025 roku 63 proc. respondentów przyznało, że zdarza im się wyrzucać jedzenie przynajmniej od czasu do czasu. To znaczny wzrost w porównaniu z 2024 rokiem, kiedy podobną deklarację złożyło 45 proc. badanych.

Najczęściej wskazywaną przyczyną marnowania żywności jest przegapienie terminu przydatności do spożycia. Taką odpowiedź wskazało 56 proc. respondentów. 

Kolejne powody to robienie zbyt dużych zakupów, zakup produktów złej jakości oraz niewłaściwe przechowywanie jedzenia.

Co najczęściej trafia do kosza?

Najczęściej marnowanym produktem jest pieczywo. Do jego wyrzucania przyznaje się 55 proc. badanych. Na kolejnych miejscach znalazły się owoce, warzywa i wędliny. Problem dotyczy także jogurtów, mięsa oraz innych produktów, które często kupowane są „na zapas”, a później nie zostają wykorzystane.

Eksperci podkreślają, że w wielu przypadkach żywność można byłoby uratować. Pomóc mogą proste zmiany: przygotowywanie listy zakupów, sprawdzanie zawartości lodówki przed wyjściem do sklepu, prawidłowe przechowywanie produktów oraz wykorzystywanie resztek do kolejnych posiłków.

Sklepy to tylko część problemu

Handel odpowiada za 6,96 proc. marnowanej żywności, a gastronomia za 1,17 proc. Znacznie większy udział mają gospodarstwa domowe, produkcja rolnicza i przetwórstwo.

Od 2019 roku obowiązują przepisy, które nakładają na część sklepów obowiązek współpracy z organizacjami pozarządowymi w zakresie przekazywania niesprzedanej żywności. Dotyczy to jednostek handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 250 mkw., w których przychody ze sprzedaży żywności stanowią co najmniej połowę przychodów ogółem.

Eksperci wskazują jednak, że same regulacje prawne nie wystarczą. Szczególnie tam, gdzie jedzenie marnuje się najczęściej, czyli w domach, najważniejsza pozostaje edukacja.

Lista zakupów może być pierwszym krokiem

Zdaniem specjalistów ograniczenie marnowania żywności nie musi oznaczać rewolucji. W wielu przypadkach wystarczą drobne, ale codzienne nawyki: lepsze planowanie zakupów, kontrolowanie terminów ważności, rozsądne porcjowanie jedzenia i większa kreatywność w kuchni.

Komisja Europejska zakłada, że państwa członkowskie powinny ograniczyć marnowanie żywności m.in. o 30 proc. na mieszkańca w handlu detalicznym i konsumpcji, obejmującej restauracje, punkty gastronomiczne oraz gospodarstwa domowe.

To oznacza, że największe zmiany muszą zacząć się nie na sklepowych półkach, lecz w kuchniach, lodówkach i koszykach zakupowych Polaków.

Co się pod tym kryje? Bardziej otwarta wspólnota, obecna w codziennym życiu wiernych.

Cel: wzmocnienie katechezy parafialnej

Konferencja Episkopatu Polski – jak podaje Interia – zapowiedziała istotne zmiany w sposobie prowadzenia katechezy. Chodzi o wzmocnienie katechezy parafialnej, za którą mają odpowiadać proboszczowie i parafie. 

Bo w ocenie biskupów jedna lekcja religii w szkole nie wystarczy do formacji religijnej dzieci i młodzieży. Dlatego to parafie mają przejąć większą odpowiedzialność za katechezę parafialną, która wymaga dziś „ożywienia” i bardziej systemowego charakteru.

Lista zadań dla proboszczów

Z zapowiedzi wynika, że proboszczowie będą mieli organizować spotkania formacyjne dla dzieci i młodzieży, katechezy przygotowujące do sakramentów oraz zajęcia pogłębiające wiedzę religijną i doświadczenie wiary.  

Do ich zadań będzie też należało organizowanie działań angażujących rodziny i lokalne wspólnoty, a także współpraca z katechetami uczącymi religii w szkołach. 

Parafie będą musiały znaleźć przygotowanych animatorów, katechistów, księży i osoby świeckie, a także miejsca, terminy i formułę spotkań, która nie skończy się na jednorazowej akcji. 

Episkopat podkreśla, że nie chodzi wyłącznie o przekazywanie wiedzy religijnej, ale o budowanie więzi ze wspólnotą parafialną.

Start już w roku szkolnym 2026/2027

Według zapowiedzi Kościoła przygotowywane są szczegółowe rozwiązania dotyczące funkcjonowania katechezy parafialnej. Pierwsze działania mają ruszyć w roku szkolnym 2026/2027. Kolejne elementy będą wdrażane wraz z opracowaniem nowych wytycznych dla parafii.

Dla rodziców i uczniów może to oznaczać, że oprócz szkolnej religii pojawią się dodatkowe spotkania organizowane przy parafiach. Ich forma będzie zależała od decyzji poszczególnych diecezji i proboszczów.

Kancelaria prezydenta wskazuje na własbny projekt

Prezydent przekonuje, że nie sprzeciwia się samej regulacji rynku, ale nie akceptuje kształtu przygotowanych przez rząd przepisów.

– Jestem zwolennikiem regulacji tego rynku. Jestem zwolennikiem ochrony konsumentów, tylko trzeba to robić skutecznie – podkreślił Karol Nawrocki w komunikacie opublikowanym przez Kancelarię Prezydenta.

Jednocześnie zaznaczył, że jego zdaniem projekt nie rozwiązuje problemów, na które wcześniej zwracała uwagę strona prezydencka.

– Złe prawo nie staje się dobre od tego, że zostaje przegłosowane sto razy – powiedział Karol Nawrocki w materiale opublikowanym na platformie X.

Prezydent zarzucił też rządowi, że zamiast realnie rozwiązywać problem, prowadzi spór polityczny wokół rynku kryptowalut. Według prezydenta projekt, który trafił na jego biurko, był niemal identyczny z ustawami wcześniej zawetowanymi. Kancelaria Prezydenta wskazuje, że z 16 kluczowych obszarów poprawek zgłoszonych przez stronę prezydencką uwzględniono tylko jeden.

Rząd zapowiada czwarte podejście

Na decyzję prezydenta zareagował minister finansów i gospodarki Andrzej Domański. W wypowiedzi dla TVP Info zapowiedział przygotowanie kolejnej wersji ustawy. Minister argumentował, że państwo nie może pozostawić rynku kryptowalut bez krajowych regulacji.

– Potrzebujemy odpowiedzialnych regulacji – pokreślił Domański.

Jeszcze ostrzej minister finansów odniósł się do weta na platformie X. – Pomimo afery Zondacrypto kolejny raz przeważył inny interes – napisał.

Tusk: brzmi niewiarygodnie

Decyzję prezydenta skomentował także premier Donald Tusk. – Brzmi niewiarygodnie, ale prezydent znów zawetował ustawę o kryptowalutach. Jest w to chyba bardziej uwikłany, niż wszyscy myśleli – napisał na platformie X.

Co teraz? Minister Andrzej Domański już zapowiedział przygotowanie kolejnego projektu ustawy. Politycznie oznacza to jednak konieczność decyzji, czy rząd ponownie przedstawi podobne rozwiązania, czy spróbuje uwzględnić część zastrzeżeń prezydenta.

Rząd przekonuje, że ustawa jest potrzebna, bo bez niej rynek kryptoaktywów pozostaje zbyt słabo kontrolowany, a klienci są narażeni na oszustwa. Prezydent odpowiada, że przepisy w obecnym kształcie dają państwu zbyt szerokie narzędzia i mogą uderzyć w legalnie działające firmy.

Dzięki tej podwyżce najniższe gwarantowane świadczenie po raz pierwszy przekroczy 2000 zł brutto i wyniesie 2047,34 zł brutto. 

Jak czytamy w komunikacie – rząd proponuje „wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2027 roku na poziomie 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2026 roku”. Oznacza to, że emerytury i renty wzrosną o co najmniej 3,48 proc.

Ostateczną wysokość podwyżki poznamy na początku przyszłego roku, po ogłoszeniu oficjalnych danych przez GUS. 

Technologia ma służyć każdemu

To – jak czytamy w komunikacie – nie tylko plan działania, ale „nowa cyfrowa racja stanu: Polska ma być wśród liderów cyfryzacji w Unii Europejskiej, a nie jedynie odbiorcą technologii”. 

– Cyfryzacja zbyt długo była domeną specjalistów – Strategia Cyfryzacji Państwa zmienia to podejście. Technologia ma służyć każdemu, a nie tylko tym, którzy się na niej znają – podkreśla cytowany w komunikacie  Krzysztof Gawkowski, minister cyfryzacji. 

I dodaje: – Budujemy państwo proaktywne, które nie prosi dwa razy o te same dane i wspiera obywateli tam, gdzie tego potrzebują. Cyfrowa Polska przyspiesza.

Koniec z epoką fragmentarycznego rozwoju usług cyfrowych

Teraz na cyfryzację wydajemy około 32 mld zł rocznie, czyli ok. 0,8 proc. PKB. Po 2030 r. finansowanie ma zdecydowanie wzrosnąć – w planach jest przeznaczanie na nią nawet 100 mld zł rocznie. W planie są ogromne inwestycje.

– Strategia Cyfryzacji Państwa do 2035 roku kończy z epoką fragmentarycznego rozwoju usług cyfrowych. Za 10 lat to Polska będzie liderem cyfrowego rozwoju Europy – nie ma wątpliwości Dariusz Standerski, wiceminister cyfryzacji. 

Tak opisuje cele przyjętej właśnie strategii: – Do 2030 roku 100 proc. kluczowych usług publicznych będzie dostępna cyfrowo, 85 proc. Polaków będzie posiadać podstawowe kompetencje cyfrowe do 2035 roku, a na cyfryzację przeznaczymy 5 proc. PKB.

Plan działania Strategii do 2035 roku

Strategia organizuje działania wokół czterech obszarów:  cyberbezpieczeństwo, koordynacja cyfrowej transformacji, komunikacja elektroniczna i kompetencje przyszłości, które będą dotyczyć państwa, obywateli i biznesu.  Każdy cel zawarty w Strategii ma termin i wskaźnik, który pozwoli mierzyć postęp. 

Na liście najważniejszych celów są: 

do 2030 roku: 

100 proc. kluczowych usług publicznych będzie dostępnych w pełni cyfrowo, 

100 proc. gospodarstw domowych znajdzie się w zasięgu światłowodu i sieci 5G; 

do 2035 roku: 

85 proc. obywateli będzie posiadało podstawowe kompetencje cyfrowe, 

80 proc. urzędów wykorzystujących sztuczną inteligencję, 

5 proc. PKB – do takiego poziomu wzrosną nakłady na cyfryzację. 

HITY 1

HITY 2

HITY 3

HITY 4

HITY 5

HITY 6

W tym roku najniższa krajowa wynosi 4806 zł brutto. Od stycznia przyszłego roku ma wzrosnąć do 4950 zł brutto, czyli 144 zł brutto. 

Minimalna stawka godzinowa ma wzrosnąć z 31,40 zł do 32,30 zł brutto.

Dodajmy jeszcze – jak podaje PAP – że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zakładało minimalne wynagrodzenie w 2027 r. na poziomie 4986 zł brutto, a minimalną stawkę godzinową w wysokości 32,60 zł brutto. To byłby wzrost o 180 zł (3,7 proc.) i o 1,20 zł (3,8 proc.). 

Jeśli rada się nie dogada, zdecyduje rząd

Ustalona płaca minimalna 2027 jest propozycją, która trafi teraz do Rady Dialogu Społecznego. Tworzą ją przedstawiciele rządu, związków zawodowych i organizacji pracodawców. RDS ma 30 dni na wypracowanie wspólnego stanowiska. Jeśli nie dojdzie do porozumienia, ostateczną wysokość płacy minimalnej ustali rząd.

Według szacunków rządowych na wzroście minimalnego wynagrodzenia skorzysta około 1,58 mln osób zatrudnionych na najniższych stawkach. 

Procentowo najniższa podwyżka w ostatnich latach

Wzrost płacy minimalnej do 4950 zł wpisuje się w przygotowywane założenia budżetowe państwa na 2027 r. Rząd zakłada m.in. inflację na poziomie 2,5 proc., wzrost PKB o 3,1 proc. oraz 3-procentowy wzrost wynagrodzeń w sferze budżetowej. 

W praktyce oznacza to, że podwyżka płacy minimalnej na 2027 r. byłaby jedną z najniższych procentowo w ostatnich latach, a jej wysokość jest zbliżona do prognozowanej inflacji. 

Karta jest bezpłatna i może okazać się bardzo pomocna podczas podróży po Europie. Potwierdza prawo do korzystania z publicznej opieki zdrowotnej w krajach Unii Europejskiej, EFTA oraz w Wielkiej Brytanii. 

Nie jest jednak magiczną przepustką do darmowego leczenia w każdej sytuacji.

EKUZ działa, ale na zasadach danego kraju

Najważniejsze jest to, że EKUZ daje prawo do leczenia niezbędnego i nieplanowanego. Chodzi więc o sytuacje nagłe: chorobę, uraz, wypadek czy pogorszenie stanu zdrowia podczas pobytu za granicą.

Nie oznacza to jednak, że polski turysta zawsze zostanie przyjęty bezpłatnie. Karta działa na zasadach państwa, w którym przebywamy. Jeśli mieszkańcy danego kraju dopłacają do wizyty u lekarza, leków, hospitalizacji albo transportu medycznego, turysta z Polski również może zostać obciążony taką dopłatą.

EKUZ obejmuje przede wszystkim publiczny system ochrony zdrowia. To ważne, bo w popularnych kurortach turyści często trafiają do prywatnych klinik lub gabinetów, które nie rozliczają świadczeń w ramach publicznej opieki. Wtedy rachunek może zostać wystawiony bezpośrednio pacjentowi.

Zwykła infekcja może kosztować fortunę

Ryzyko wysokich kosztów dobrze pokazuje raport „Koszty Leczenia Polaków za Granicą 2026”, przygotowany przez Compensę i Global Assistance Polska. Wynika z niego, że najpoważniejsze wydatki podczas wakacji często nie biorą się z ekstremalnych zdarzeń, ale z pozornie zwykłych problemów zdrowotnych.

Zatrucie pokarmowe, infekcja, oparzenie słoneczne, uraz przy basenie, złamanie czy kontuzja – w Polsce takie sytuacje zwykle nie kojarzą się z finansową katastrofą. Za granicą mogą jednak oznaczać rachunki liczone w setkach, tysiącach, a czasem dziesiątkach tysięcy euro.

Według danych przytaczanych w raporcie średni koszt wizyty ambulatoryjnej wynosi około 

490 euro w Turcji, 450 euro w Egipcie, 377 euro w Tajlandii, 227 euro we Włoszech, 189 euro w Hiszpanii i 184 euro w Grecji. 

A to tylko podstawowa pomoc medyczna, bez dłuższej hospitalizacji czy transportu specjalistycznego.

Poza Europą karta nie pomoże

Szczególnie ostrożni powinni być turyści wybierający się poza Unię Europejską i kraje EFTA. EKUZ nie obowiązuje m.in. w Egipcie, Tunezji, Turcji czy Tajlandii. W takich miejscach koszty leczenia turysta musi pokryć samodzielnie, chyba że ma wykupione odpowiednie ubezpieczenie turystyczne.

To ważne, bo wiele popularnych kierunków wakacyjnych znajduje się właśnie poza systemem, w którym działa EKUZ. Jednocześnie to tam często pojawiają się problemy związane ze zmianą klimatu, wysokimi temperaturami, lokalną kuchnią czy drobnymi urazami podczas aktywnego wypoczynku.

Zwykłe skaleczenie, które zostanie zlekceważone, może skończyć się zakażeniem. Ból brzucha może wymagać konsultacji i badań. Uraz na wycieczce może oznaczać konieczność transportu do szpitala. Każda z tych sytuacji za granicą ma swoją cenę.

Największy koszt? Często powrót do Polski

Jednym z najważniejszych ograniczeń EKUZ jest transport medyczny do kraju. NFZ nie pokrywa w ramach karty kosztów przewiezienia pacjenta do Polski, jeśli po chorobie lub wypadku nie może on wrócić zwykłym samolotem, autokarem czy samochodem.

A to właśnie transport medyczny bywa jednym z najdroższych elementów całej pomocy. Specjalistyczny lot, dodatkowy personel medyczny, miejsce leżące w samolocie czy transport w szczególnych warunkach potrafią kosztować więcej niż samo leczenie.

Dlatego eksperci podkreślają, że EKUZ warto mieć zawsze, ale nie należy traktować jej jako pełnego ubezpieczenia wakacyjnego. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest połączenie karty z komercyjną polisą turystyczną, obejmującą koszty leczenia, transport medyczny, assistance i odpowiednio wysoką sumę ubezpieczenia.

Kartę można wyrobić bezpłatnie

EKUZ wydaje Narodowy Fundusz Zdrowia. Karta jest bezpłatna i wystawiana osobno dla każdej osoby, więc w przypadku rodzinnego wyjazdu każdy uczestnik powinien mieć własny dokument.

Wniosek można złożyć m.in. przez Internetowe Konto Pacjenta lub aplikację mojeIKP, a także osobiście w oddziale NFZ. Przy osobistej wizycie kartę można otrzymać tego samego dnia. W sezonie wakacyjnym, gdy wniosków jest więcej, załatwianie sprawy drogą elektroniczną lub korespondencyjną może potrwać dłużej.

Warto sprawdzić ważność karty przed wyjazdem, a nie dopiero na lotnisku. Jeśli turysta zapomni EKUZ, w nagłej sytuacji może wystąpić o certyfikat tymczasowo zastępujący kartę, ale to dodatkowa formalność w momencie, gdy i tak pojawia się stres związany z chorobą lub wypadkiem.

Rok 2025 był kolejnym rokiem wzrostu. W ciągu dwóch lat liczba donacji zwiększyła się o ponad 90 tys. Pokazuje to rosnące zaangażowanie honorowych dawców i większą dostępność krwi dla pacjentów wymagających transfuzji.

Najwyższa liczba donacji od co najmniej kilku lat 

W 2025 roku w Polsce działały 23 centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa. 21 regionalnych i dwa resortowe: MON i MSWiA. Do tego 131 oddziałów terenowych, w tym siedem podległych MON.

Zgłosiło się do nich 651,8 tys. krwiodawców – o 0,4 tys. więcej niż rok wcześniej. W tej grupie 651,7 tys. osób to dawcy honorowi.

To najwyższa liczba donacji od co najmniej kilku lat. Co ważne, wzrost nastąpił mimo narastających problemów demograficznych i starzenia się społeczeństwa.

Większość krwiodawców była w wieku od 25 do 44 lat. 98,8 tys. miało 18-24 lata, a 144,3 tys. – od 45 do 65 lat.

Śląsk liderem wśród krwiodawców

Jak przekazał GUS, w 2025 r. pobrano 1591,9 tys. donacji krwi i jej składników, z czego 1407,3 tys. stanowiła krew pełna. Oznacza to, że liczba donacji krwi i jej składników wzrosła o 2,8 proc. rok do roku.

Najwięcej krwi pełnej pobrano w województwie śląskim – 178,1 tys. donacji. Mieszkańcy województw śląskiego, mazowieckiego i wielkopolskiego oddali łącznie 468,5 tys. donacji krwi pełnej – to 33,3 proc. krwi pełnej pobranej w kraju.

W województwach mazowieckim, podlaskim, wielkopolskim i warmińsko-mazurskim odnotowano zmniejszenie liczby donacji krwi pełnej.

Koszty utrzymania mieszkania wyraźnie wzrosły

– Osoby kupujące zawsze – mniej lub bardziej wnikliwie – pytały o czynsz czy ogrzewanie. Z naszego badania wynika, że obecnie ten wątek pojawia się zdecydowanie częściej. I zdecydowanie częściej bywa czynnikiem decydującym o zakupie – mówi Rafał Bieńkowski, PR manager w Nieruchomosci-online.pl. 

I dodaje: – Trudno jednak, aby było inaczej, skoro w ostatnich latach koszty utrzymania mieszkania – czynsze, opłaty – wzrosły bardzo wyraźnie. Wprawdzie nasze pensje też rosły, ale dla wielu osób budżet domowy nie zwiększał się w takim samym tempie. 

W efekcie klienci częściej niż kiedyś pytają o konkrety: wysokość czynszu, rozliczenia za ogrzewanie i energię, fundusz remontowy, audyt energetyczny, docieplenie budynku. 

– Chcą wiedzieć, jakie remonty były wykonane w bloku, a jakie są planowane. Ten temat szczególnie wyraźnie wraca przy spółdzielniach, gdzie opłaty są często  wysokie i potrafią „zjeść” oszczędności nawet wtedy, gdy sama cena mieszkania wygląda atrakcyjnie – podkreśla Rafał Bieńkowski. 

Nowe kryterium wyboru 

Cena, standard, metraż i lokalizacja to dla wielu kupujących wciąż decydujące o wyborze oferty elementy. W opinii części agentów nieruchomości coraz częściej znaczenie mają jednak koszty utrzymania.  

 – To nowe kryterium wyboru. Kupujący pytają o klasę energetyczną, jakość izolacji czy realne koszty ogrzewania. Nieruchomości generujące wysokie koszty, automatycznie stają się trudniejsze do sprzedaży i wymagają większej elastyczności cenowej – komentuje Ewa Tonia z biura MUVON Nieruchomości w Łodzi. 

Wysokie koszty utrzymania nieruchomości nierzadko przekreślają chęć finalizacji transakcji. 

– Miałem sytuację, w której wspólnota była zadłużona na remont elewacji i mieszkańcy płacili po 1800 zł czynszu za mieszkanie o powierzchni 70 mkw. Takie koszty odpychają 90 proc. klientów – mówi Dawid Putzig z Baltic House Nieruchomości w Gdyni. 

Wysokie koszty utrzymania starszych mieszkań – szczególnie w blokach z wielkiej płyty – często kierują klientów w stronę nowego budownictwa. 

Rachunki mieszkaniowe i tak będą rosnąć 

Polacy obawiają się, że koszty utrzymania ich nieruchomości będą w dalszym ciągu rosły. Tak wynika z innego badania Nieruchomosci-online.pl – „To my. Polacy o nieruchomościach”. W 2026 r. wyższych czynszów i rachunków za energię i ogrzewanie obawia się aż 86 proc. ankietowanych. 

Badanie pokazało również, że dla wielu Polaków opłaty mieszkaniowe to nie tylko pozycja na liście wydatków. To także realne źródło niepewności. 

Dla 47 proc. badanych opłacanie rachunków wiąże się ze stresem, a 64 proc. uważa, że nieważne, co zrobią, ich rachunki mieszkaniowe i tak będą rosnąć.

Turniej rozpoczyna się w czwartek 11 czerwca na Mexico City Stadium, czyli słynnym Estadio Azteca. W meczu otwarcia gospodarze z Meksyku zmierzą się z Republiką Południowej Afryki. Finał zaplanowano na 19 lipca na New York New Jersey Stadium.

Więcej drużyn, więcej meczów

Dotychczas kibice byli przyzwyczajeni do mundialu z udziałem 32 drużyn. W 2026 roku format będzie zupełnie inny. Reprezentacje zostaną podzielone na 12 grup po cztery zespoły. Łącznie rozegrane zostaną aż 104 mecze.

Dla porównania – podczas poprzednich mistrzostw świata w Katarze odbyły się 64 spotkania. Teraz mundial będzie więc nie tylko większy, ale też dłuższy i bardziej wymagający logistycznie.

Mundialowa matematyka

Zmieni się także droga do fazy pucharowej. Do kolejnej rundy awansują po dwie najlepsze drużyny z każdej grupy oraz osiem najlepszych reprezentacji z trzecich miejsc. To oznacza, że nawet trzecia lokata w grupie może wystarczyć do dalszej gry.

Dla kibiców oznacza to jednak więcej liczenia. Nie wystarczy śledzić tabeli jednej grupy. Ważne będą też wyniki innych zespołów z trzecich miejsc, bilans bramkowy, liczba zdobytych goli, a w skrajnych przypadkach nawet klasyfikacja fair play.

Nowy format może sprawić, że końcówka fazy grupowej będzie wyjątkowo emocjonująca. Przy równej liczbie punktów znaczenie będą miały m.in. bezpośrednie mecze, różnica bramek, liczba zdobytych goli, kartki oraz ranking FIFA.

Jeszcze bardziej skomplikowane będzie ustalanie par w 1/16 finału. Faza pucharowa rozpocznie się bowiem nie od 1/8 finału, jak dotychczas, ale od rundy z udziałem 32 drużyn. To jedna z największych zmian w historii mistrzostw świata.

Trzy kraje i ogromne odległości

Mundial 2026 będzie również wyjątkowy pod względem organizacyjnym. Mecze odbędą się w 16 miastach położonych w trzech krajach Ameryki Północnej. To oznacza ogromne odległości między stadionami i zupełnie inne warunki niż podczas turniejów rozgrywanych w jednym państwie.

Drużyny i kibice będą podróżować między Kanadą, Meksykiem i Stanami Zjednoczonymi. W praktyce będzie to mundial rozciągnięty na niemal cały kontynent.

Estadio Azteca znów przejdzie do historii

Mecz otwarcia w Mexico City będzie miał szczególne znaczenie symboliczne. Estadio Azteca to jeden z najbardziej legendarnych stadionów w historii futbolu. To tam swoje wielkie mundialowe momenty mieli m.in. Pelé i Diego Maradona.

Teraz obiekt ponownie znajdzie się w centrum piłkarskiego świata. Meksyk zapisze się też w historii jako kraj, który po raz trzeci współorganizuje mistrzostwa świata. Wcześniej gościł mundial w 1970 i 1986 roku.

Finał „w Nowym Jorku”, ale nie do końca

Finał mistrzostw świata odbędzie się 19 lipca na New York New Jersey Stadium. Choć w turniejowej nazwie pojawia się Nowy Jork, stadion znajduje się w East Rutherford w stanie New Jersey.

To jedna z ciekawostek, która z pewnością będzie często przypominana przy okazji najważniejszego meczu turnieju. Dla FIFA to jednak przede wszystkim prestiżowa lokalizacja w pobliżu jednej z najbardziej rozpoznawalnych metropolii świata.

Debiutanci na największej scenie

Rozszerzenie mundialu do 48 drużyn otworzyło drzwi reprezentacjom, które wcześniej nie miały okazji wystąpić na mistrzostwach świata. Wśród debiutantów znajdą się m.in. Cabo Verde, Curaçao, Jordania i Uzbekistan.

Wystąpi też drużyna np. z Curaçao, niewielkiego karaibskiego kraju, który pojawi się na największej piłkarskiej scenie świata. Dla takich reprezentacji mundial 2026 będzie nie tylko sportowym wyzwaniem, ale też historycznym momentem.

Piłka z czujnikiem i trzy maskotki

Turniej będzie nowoczesny również pod względem technologicznym. Oficjalna piłka mistrzostw nazywa się Trionda i nawiązuje do trzech państw-gospodarzy. Wyposażono ją w specjalny czujnik ruchu, który ma wspierać systemy sędziowskie przy analizie spornych sytuacji.

Mundial 2026 będzie miał też trzy oficjalne maskotki – po jednej dla każdego gospodarza. Kanadę reprezentuje Maple the Moose, Meksyk Zayu the Jaguar, a Stany Zjednoczone Clutch the Bald Eagle.

Upał może być dodatkowym rywalem

Po zimowym mundialu w Katarze mistrzostwa świata wracają do letniego terminu. To oznacza, że w niektórych miastach zawodnicy mogą mierzyć się z wysokimi temperaturami i dużą wilgotnością.

Szczególnie wymagające mogą okazać się mecze rozgrywane w takich lokalizacjach jak Miami, Houston, Dallas czy Monterrey. Warunki pogodowe mogą więc mieć realny wpływ na tempo gry, regenerację piłkarzy i decyzje trenerów.

Zwycięzcami zostali Igor Ciemachowski / Adam Sobstyl, którzy w finale pokonali duet Wiktor Mielczarek / Paweł Pietkiewicz. Na trzecim miejscu uplasowali się Marek Rogiński / Maciej Mozol.

Organizatorzy podkreślają wysoki poziom sportowy wydarzenia oraz duże zainteresowanie kibiców, którzy licznie zgromadzili się na trybunach.

Szczegółowa relacja organizatora:
https://powidz.pl/2026/06/09/relacja-z-turnieju-mistrzostw-polski-grand-prix-w-siatkowce-plazowej-mezczyzn-w-przybrodzinie/

– To nie wystarcza, wiem o tym – mówił szef rządu, odnosząc się przede wszystkim do sytuacji nauczycieli. 

Premier podkreślał, że wcześniejsze podwyżki dla tej grupy zawodowej były znaczące, ale jego zdaniem wynagrodzenia w oświacie nadal powinny być wyższe.

Z wyrównaniem od 1 stycznia 2027 roku

Propozycja 3-proc. wzrostu płac ma dotyczyć m.in. nauczycieli, urzędników, żołnierzy, funkcjonariuszy oraz pozostałych cywilnych pracowników sfery budżetowej. Podwyżki miałyby zostać wypłacone w ciągu 3 miesięcy od ogłoszenia ustawy budżetowej, z wyrównaniem od 1 stycznia 2027 roku.

Proponowany wskaźnik ma zabezpieczyć pensje przed utratą wartości z powodu inflacji. 

Jednocześnie prognozy zakładają, że w 2027 roku realny wzrost PKB wyniesie 3,1 proc., a nominalne przeciętne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej wzrośnie o 5,6 proc. To oznacza, że płace w budżetówce rosłyby wolniej niż przeciętne wynagrodzenia w gospodarce.

Nadal nie wiadomo, co z wyższym progiem podatkowym

Donald Tusk zwrócił też uwagę na problem progu podatkowego, w który wpada część lepiej zarabiających nauczycieli. Jak mówił, rząd ma analizować możliwe rozwiązania, ale na razie nie przedstawił konkretnych decyzji.

Przedstawiona propozycja podwyżki płac w budżetówce nie jest jeszcze ostateczną decyzją. Teraz trafić ona do Rady Dialogu Społecznego oraz do zaopiniowania przez ogólnokrajowe organizacje związkowe. Można się więc spodziewać, że temat podwyżek dla budżetówki stanie się jednym z ważniejszych punktów sporu między rządem a związkami zawodowymi przy pracach nad budżetem na 2027 rok.

Rekomendacje w sprawie finansowania wzrostu płac przygotowała Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT).

Lista płac

Minimalne stawki brutto dla poszczególnych grup – jak podaje serwis – wyniosą:

lekarze ze specjalizacją – 12 910,16 zł (wzrost o 1046,67 zł),

magistrowie farmacji, fizjoterapii, diagnostyki laboratoryjnej, psychologii klinicznej oraz pielęgniarki ze specjalizacją – 11 485,59 zł (wzrost o 931,17 zł),

lekarze bez specjalizacji – 10 595,24 zł (wzrost o 858,99 zł),

lekarze stażyści – 8458,38 zł (wzrost o 685,75 zł),

farmaceuci, fizjoterapeuci, pielęgniarki i położne z tytułem magistra bez specjalizacji lub z licencjatem i specjalizacją – 9081,63 zł (wzrost o 736,28 zł),

pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni i fizjoterapeuci z wykształceniem średnim lub licencjackim bez specjalizacji – 8369,35 zł (wzrost o 678,53 zł),

opiekunowie medyczni i inny personel medyczny ze średnim wykształceniem – 7657,06 zł (wzrost o 620,78 zł).

Płace osób niewykonujących zawodów medycznych

Wzrosną też pensje pracowników niewykonujących zawodów medycznych. Ich nowe stawki brutto wyniosą:

z wykształceniem wyższym – 8903,56 zł (wzrost o 721,84 zł), 

z wykształceniem średnim – 6944,78 zł (wzrost o 563,04 zł), 

z wykształceniem poniżej średniego – 5787,31 zł (wzrost o 469,19 zł).

Według RMF FM do podjęcia decyzji i publikacji rekomendacji prawdopodobnie dojdzie w przyszłym tygodniu.

Nie będzie pieniędzy, będą protesty

Tymczasem szefowie szpitali od dawna informują, że nie mają na to pieniędzy. A te – jak podkreśla Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych – muszą się znaleźć, bo podwyżki gwarantuje ustawa. Dlatego szpitale apelują do rządu o dotację celową. 

Jeśli nie będzie decyzji w tej sprawie, to może dojść do protestów.

Największym zainteresowaniem cieszy się polskie morze, które wskazało 22,4 proc. respondentów. Góry wybierze 12,5 proc. badanych, a 16,5 proc. planuje odpoczynek w innych miejscach w kraju.

Europa przyciąga, ale kraj wygrywa

Wyjazd do jednego z krajów europejskich deklaruje 33 proc. ankietowanych. Poza Europę wybiera się natomiast 9,2 proc. respondentów. Dane pokazują więc, że choć zagraniczne kierunki pozostają atrakcyjne, to krajowa turystyka nadal ma bardzo mocną pozycję.

Może to wynikać zarówno z kosztów podróży, jak i z wygody organizacji wyjazdu. Polska oferta turystyczna jest coraz bardziej różnorodna – od klasycznego wypoczynku nad Bałtykiem, przez górskie szlaki, po krótkie pobyty w mniejszych miejscowościach, uzdrowiskach czy obiektach nastawionych na relaks i rekreację.

Najchętniej odpoczywamy aktywnie

Najczęściej wybieraną formą wypoczynku jest aktywność. Taką odpowiedź wskazało 36,7 proc. badanych. Na drugim miejscu znalazło się zwiedzanie zabytków i atrakcji kulturalnych – 26,2 proc. wskazań. Trzecią najpopularniejszą formą urlopu jest relaks, wellness i spacery, które wybrało 21,5 proc. respondentów.

To pokazuje, że wakacyjny wypoczynek coraz częściej nie oznacza wyłącznie leżenia na plaży. Polacy szukają kontaktu z naturą, możliwości ruchu, ale też miejsc, które pozwalają połączyć odpoczynek z poznawaniem lokalnych atrakcji.

Wielu wciąż zwleka z decyzją

Choć jedna trzecia badanych ma już zaplanowany urlop lub zarezerwowany pobyt, duża część turystów nadal nie podjęła ostatecznej decyzji. 16,9 proc. respondentów planuje wakacje w formule last minute, a kolejne 17,6 proc. zdecyduje się na kierunek dopiero 2-3 tygodnie przed wyjazdem.

Dla branży turystycznej oznacza to, że walka o wakacyjnego klienta wciąż trwa. Szczególne znaczenie mogą mieć oferty elastyczne, promocje, pakiety rodzinne i atrakcyjne propozycje krótszych pobytów.

Znajomi ważniejsi niż reklamy

Najważniejszym źródłem inspiracji przy wyborze wakacyjnego kierunku pozostają rekomendacje rodziny i znajomych. Wskazało je 31,7 proc. badanych. Na kolejnych miejscach znalazły się media społecznościowe i grupy tematyczne – 23,9 proc. oraz portale turystyczne i rezerwacyjne – 12,8 proc.

Raport pokazuje więc, że przy planowaniu urlopu Polacy nadal najbardziej ufają osobistym poleceniom. Jednocześnie rośnie znaczenie internetu, szczególnie mediów społecznościowych, w których turyści szukają zdjęć, opinii, inspiracji i praktycznych porad.