Produkt kosztuje 99 zł, więc trafia do koszyka. Kilka kliknięć później okazuje się jednak, że trzeba dopłacić za obsługę zamówienia, rezerwację czy inne obowiązkowe usługi. Ostateczna kwota jest znacznie wyższa niż ta, która początkowo przyciągnęła uwagę kupującego.
Komisja Europejska chce skończyć z takimi praktykami. Przedstawiła już projekt przepisów, które mają zmienić zasady zakupów i korzystania z usług w internecie.
Koniec niespodzianek przy płatności
Nowe przepisy mają przede wszystkim zwiększyć przejrzystość cen. Dziś bowiem wiele serwisów pokazuje atrakcyjną kwotę, a dodatkowe koszty ujawnia dopiero podczas finalizowania zamówienia. Komisja Europejska chce zakazać takiego mechanizmu, określanego jako drip pricing.
Zgodnie z propozycją przedsiębiorca będzie musiał od początku uwzględnić w prezentowanej cenie wszystkie obowiązkowe opłaty, których wysokość zna wcześniej. Przykładowo, jeżeli bilet na koncert kosztuje 100 zł, a operator pobiera obowiązkowe 20 zł za obsługę transakcji, klient powinien od razu zobaczyć cenę 120 zł, zamiast dowiedzieć się o dopłacie dopiero przy kasie.
Nie oznacza to zakazu pobierania opłat za dostawę czy dodatkowe usługi. Koszty zależne od adresu klienta, sposobu doręczenia lub wybranej opcji nadal mogłyby być obliczane na dalszym etapie zamówienia.
Unijne przepisy już teraz wymagają informowania o całkowitej cenie przed zawarciem umowy. Nowa propozycja ma uszczelnić te zasady i uniemożliwić ukrywanie znanych kosztów na wcześniejszych etapach zakupów.
„Została ostatnia sztuka”. Takie sztuczki pod lupą
Komisja chce również ograniczyć praktyki, które wywierają presję na kupujących. Chodzi między innymi o fałszywe komunikaty sugerujące, że w magazynie pozostał ostatni egzemplarz produktu albo że kilka innych osób właśnie ogląda tę samą ofertę. Takie informacje mogą skłonić klienta do szybkiego zakupu bez sprawdzania ceny w innych sklepach.
Projekt zakłada jednoznaczny zakaz stosowania fałszywych komunikatów tego rodzaju. Ograniczyć ma również automatyczne dodawanie produktów do koszyka oraz manipulacyjne komunikaty zniechęcające do rezygnacji z usługi.
Zmiany obejmą także sprzedaż biletów na koncerty i wydarzenia sportowe. Ceny nadal będą mogły zmieniać się wraz z popytem, ale osoby oczekujące w internetowych kolejkach mają widzieć aktualną oraz maksymalną możliwą cenę. Sprzedawcy reklamujący bilety ceną „od” będą musieli również ujawniać, ile miejsc rzeczywiście jest dostępnych za wskazaną kwotę.
Subskrypcję będzie łatwiej anulować
Kolejnym problemem są płatne subskrypcje. Założenie konta lub rozpoczęcie darmowego okresu próbnego często wymaga zaledwie kilku kliknięć. Rezygnacja potrafi być znacznie bardziej skomplikowana.
Komisja proponuje wprowadzenie prostego i jednoznacznego sposobu anulowania cyfrowych umów. Firmy będą również musiały wyraźniej informować o automatycznym przedłużaniu abonamentów. Przejście z bezpłatnego okresu próbnego na płatną subskrypcję ma wymagać aktywnego potwierdzenia ze strony klienta.
To rozwiązanie może mieć znaczenie dla użytkowników serwisów streamingowych, aplikacji mobilnych, platform edukacyjnych czy płatnych usług internetowych.
Nie tylko chatbot. Klient porozmawia z człowiekiem
Projekt przewiduje też nowe zasady obsługi klientów. Jeżeli firma zapewnia internetową obsługę po zawarciu umowy, konsument ma otrzymać możliwość kontaktu z człowiekiem, gdy inne sposoby rozwiązania problemu okażą się nieskuteczne. Chodzi o sytuacje, w których automatyczny konsultant lub chatbot nie potrafi pomóc w reklamacji, anulowaniu usługi czy wyjaśnieniu nieprawidłowej płatności.
Zmiany mają objąć również zakupy dokonywane za pośrednictwem asystentów sztucznej inteligencji. Klient zachowa prawa konsumenckie, nawet jeśli zamówienie zostanie złożone w jego imieniu przez program komputerowy.
Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać?
Komisja Europejska przedstawiła projekt Aktu o uczciwości cyfrowej, czyli Digital Fairness Act, 11 listopada 2026 roku.
To propozycja rozporządzenia, która musi jeszcze przejść proces legislacyjny z udziałem Parlamentu Europejskiego i Rady UE. Nie wiadomo więc, kiedy ostateczne przepisy wejdą w życie ani czy wszystkie zaproponowane rozwiązania zostaną zachowane.
Bruksela przekonuje, że uporządkowanie zasad handlu internetowego przyniesie korzyści zarówno kupującym, jak i uczciwie działającym przedsiębiorcom.
Według szacunków Komisji cały pakiet zmian dotyczących ochrony konsumentów mógłby przynieść mieszkańcom Unii oszczędności sięgające 13,7 mld euro rocznie.
Na razie jednak konsumenci nadal muszą uważnie sprawdzać podsumowanie zamówienia, warunki subskrypcji i wszystkie dodatkowe opłaty. Jeśli unijny projekt zostanie przyjęty, znalezienie rzeczywistej ceny zakupu będzie prostsze.